Sosial şəbəkələrdə yayımla

Marketerin Gücü

“Əgər ölçə bilmirsənsə inkişaf etdirə bilməzsən” Kelvin, Lord

İnkişaf dedikdə bir cox hallarda beyində abstrakt görüntülər yaranır. Halbuki burada öncədən təyin olunmuş konkret faktorların kəmiyyət və ya keyfiyyət dəyişiklikləri nəzərdə tutulmalıdır. Faktorlar üçün öncədən hədəflər təyin olunur və sonda nəticələrlə müqayisə aparılır. Müasir biznes dünyamızda inkişafı dəyərləndirmək üçün Uğur Faktorları (UF) terminindən istifadə olunur. UF-rını Kəmiyyət və Keyfiyyət başlıqları altında 2 qrupa bölmək olar.
 


 

Yuxarıda adı çəkilən faktorlar biznesin tipinə görə dəyişkən xarakter daşıyır və əsasən strateji planlamaya uyğun dəstəkləyici nəzarət funksiyasını yerinə yetirir. Misal üçün, əgər biznes hədəfləri arasında müştəri məmnuniyyətinin yüksəldilməsi varsa gərək ki, müştəri məmnuniyyəti səviyyəsinin periodik dəyərləndirilməsi üçün daxili nəzarət prosedurları tətbiq edək. Yalnız bu halda dəyişən müştəri tələbləri ilə biznesin inkişaf strategiyası arasında gəlir əlaqəsi qurmaq mümkündür. Başqa sözlə ölçülə bilinməyən faktorun inkişafı haqqında danışmaq əslində boş söz toplusudur artıq.
Nümunə üçün yuxarıdakı UF-rı arasından müştəri məmnuniyyətinin seçməkdə gizli məqsədim var. Əslində biznesin davamlığının dayaq nöqtəsi məhz dəyişən müştəri tələblərinin təyini, ödənilməsi bəzən isə yeni tələblərin yaradılmasıdır. Və məhz burada marketinq elminin və marketerin əsas funksional rolları ortaya çıxır.

Lakin bir çox hallarda yerli bazarda marketer öz funksional rolundan cox uzaq qalır və yaxud şirkətlərimizdə ümumiyyətlə marketinqin əhəmiyyəti diqqətə alınmır. Buna səbəb olaraq ən sadə səbəblər kimi aşağıdakıları göstərmək olar.

1. Rəhbərlik marketinqin nə olduğunu bilmir
2. Şirkətdə marketinq şöbəsi yoxdur
3. Marketinq funksional olaraq yalnız reklam hazırlama və yerləşdirmə işini həyata keçirir
4. Marketerin daha öncəki nəticəsiz fəaliyyəti bu funksiyanın dəyərini gözdən salıb
5. Marketinq elminin tədrisi zəif aparılır
6. Işə alınma zamanı marketer daha cox yaradıcı rol olaraq nəzərdə tutulur
7. Marketinq biznes planlamadan kənar tutulur və s.


Çatışmazlıqlara baxmayaraq son illərdə yerli bazarda Marketinq Şəbəkəsi (məhsul və ya xidmətin ideya mərhələsindən bazarda reallaşdırılmasına qədər olan prosese daxil olan köməkçi 3-cü tərəf agentlər) artıq özünün proqressiv yönünü göstərə bilib. Hal-hazırda bazar araşdırması, media menecment, creative, tədbir təşkilatçısı, BTL, kontent provayder, çap evi və s. bu qəbildən olan 3-cü tərəf agentlər arasındakı rəqabəti aşkar şəkildə müşahidə etmək olur. Və sözün açığı təklif olunan xidmətlər qiymət baxımından xarici rəqiblərinə uduzsalar da, keyfiyyətcə əhəmiyyətli irəliləyiş var.
Bu cox sevindirici haldır, ona görə ki, yerli bazarda marketinq kommunikasiyalarına tələb hər keçən gün artır. Bu canlanmanı yaradan isə marketerlərimizdir. Məhz marketerlər öz keyfiyyət standartlarını artırdıqlarından 3-cü tərəflər verdiyi xidmət keyfiyyətini artırmalı olur. Başqa sözlə sifarişçi şirkətlər (marketerlər) nə qədər tələbkar olsalar Marketinq Şəbəkəsi bir o qədər keyfiyyətli məhsul və xidmətlər təklif etmiş olacaq. Burada keyfiyyətli dedikdə ümumi isteklakın artmasına səbəb olan məhsul və ya xidmətlərin təklifi nəzərdə tutulur. Son nəticədə isə həm biznes göstəriciləri güclənir həm də ki, ölkəmizin Ümumi Daxili Məhsulu (ÜDM) və beynəlxalq rəqabət gücü artır.
Ancaq yaddan çıxarmayaq ki, 3-cü tərəf agentlər marketer üçün dəstək funksiyalarıdır və onlar biznes üçün strateji planlama etmirlər, etməməlidirlər. Strategiya işi yenə də qalır biznes rəhbərlərinin və dolayısıyla marketerin üzərində. Başqa sözlə marketerin biznesin inkişafındakı rolu bu gün daha da artır. Bu vəzifənin öhdəsindən gəlmək üçün isə Planlama, İcra və Nəzarət proseslərini reallıq ünsürlərini nəzərə alaraq biznes strategiyasına maksimal fayda qatacaq şəkildə həyata keçirməkdir. Aşağıda təklif olunan PİN matriksi bu yolda köməkçi vasitə ola bilər. Matriks Planlama, İcra və Nəzarət prosesinin hər birində marketerin önünə çıxan və cavalandırılması vacib olan sual başlıqlarını əks etdirir.
Bu funksiyanın düzgün şəkildə yerinə yetirilməsi marketerin mənəvi borcudur, çünki yalnız bu yolla biz həm rəhbərlik işçilərinə, həm digər iş yoldaşlarımıza son nəticədə isə özümüzə gördüyümüz işin əhəmiyyətini sübut edə bilərik.
 

Bu çətin işdə hər birimizə cəsarət arzusu ilə,
Ceyhun N. Tağıyev

Planlama

İcra

Nəzarət


1.1 Mənim müştərilərim kimlərdir?
   - Daxili müştərilər
   - Xarici müştərilər

1.2 Müştərilərimi necə seqmentasiya edim?
   - Coğrafi paylanma
   - Gəlir səviyyəsi
   - Cinsi
   - Yaşı
   - Maraqları
   - Peşəsi və s.

1.3 Fərqli müştəri qrupları
üzrə hal-hazırkı tələblər nədir?

   - İstehlakçı araşdırmaları
   - Tələb matrisinin yaradılması
   - Kommunikasiya elementlərinin təyini

1.4 Fərqli müştəri qrupları
üzrə gələcək tələblər nə olacaq və ya nə ola bilər?

   - Dərin istehlakçı araşdırmaları
   - Prototip testləri

1.5 Hazırki məhsul və ya xidmət portfelimdə nə kimi dəyişikliklər etməliyəm?
   - Məhsul/xidmət yenilikləri
   - Qiymət siyasəti

1.6 Rəqiblərim nə edir?
   - Güclü tərəfləri
   - UF müqayisəsi
   - Marketinq strategiyaları
   - Satış strategiyaları

1.7 Dəyişən müştəri tələblərini ödəmək üçün yetərli resurslarım varmı?
   - İnsan resursları
   - Kapital resursları

1.8 Dəyişiklik ehtiyacına rəhbərliyi necə inandıracam?
   - Təqdimat formatı
   - İnandırma bacarıqları
   - Gəlirlə əlaqələndirmə

1.9 Kommunikasiyadan öncə hansı UF-larını təyin etməliyəm?
   - Satış
   - Bazar payı
   - Xalis gəlir
   - Marka dəyəri
   - Müştəri məmnuniyyəti və s.

1.10 Təşviqat proqramı lazımdırmı?
   - Daxili həvəsləndirmə proqramı
   - Xarici həvəsləndirmə proqramı

2.1 Ana konseptin hazırlanması
   - Ana mesajın hazırlanması
   - Satış və marketinq planının uzlaşdırılması
   - Konseptin test olunması

2.2 Fərqli müştəri qruplarının kommunikasiya tələbləri nədir?
   - Ana konseptin seqmentasiyası
   - Kanallar üzrə kommunikasiya
   - Kanallar üzrə qiymət siyasəti

2.3 Kommunikasiya büdcəmi maksimal şəkildə necə istifadə edim?
   - Planının optimallaşdırılması
   - Qiymət danışıqları

2.4 Hansı kommunikasiya kanallarından istifadə edim?
   - Televiziya
   - Radio
   - Çap materialları
   - Çöl reklamı
   - Satış kanalları
   - İnternet və s.

2.5 Hansı kommunikaslya materiallarından istifadə edim?
   - TV reklam çarxı
   - TV qaçan zolaq
   - Radio sponsorluq
   - SNM (POSM)
   - Bilbord
   - Broşur
   - E-mail və s.

2.6 Kommunikasiya materiallarını necə hazırlayım?
   - Reklam agenti seçimi
   - Alternativ təkliflərin müqayisəsi

2.7 Kommunikasiyaya nə vaxt başlamalıyam?
   - Dəqiq tarix seçimi
   - Tarixin əsaslandırılması
   - Sezon effekti
   - Biznes məqsədləri

2.8 Kommunikasiya müddəti
nə qədər olmalıdır?

   - Büdcə limitləri
   - Hədəf UF-rı

2.9 Şirkət daxili kommunikaslya necə olmalıdır?
   - Daxili müştəri tələbləri
   - Yenilik üçün daxili dəstək

3.1 UF-ları üzrə nəticələrimi
hansı perioddan bir gözdən
keçirməliyəm?
   - Günlük
   - Həftəlik
   - Aylıq və s.

3.2 Nəticələrin UF hədəflərin müqayisəsi
   - İnkişaf imkanlar
   - Təkrar hədəfləndirmə

3.3 Nəticələrin doğruluğunu
necə yoxlayım?

   - Çarpaz yoxlama
   - 3-cü tərəf hesabatları
   - Ön təcrübə

3.4 Nəticələrin gələcək üçün tətbiqini necə təmin edim?
   - Nəticələrin qeydiyyatı
   - Məlumat bazası
   - Nəticələrin paylaşılması

3.5 Nəticələri rəhbərliklə necə paylaşım?
   - Şifahi
   - Təqdimat yolu ilə

3.6 Nəticələrin marketinqi necə olmalıdır?
   - Daxili müştərilər
   - Xarici müştərilər

 

 

Qeyd: təklif olunan PİN martiksi (Planlama, İcra, Nəzarət) şərti xarakter daşıyır və marketerin nümunəvi  düşüncə tərzini əks etdirir. Marketer şəxsi mülahizəsinə görə biznesin tipini nəzərə alaraq matriksə elementlər əlavə edə və ya çıxara bilər.


 

Baxılıb: 3744