Sosial şəbəkələrdə yayımla

Xoşbəxtliyin sirri...

Bu yaxınlarda izlədiyim Barry Schwartz TED nitqində “Xoşbəxtliyin sirri daha az gözləntilərin olmasıdır” deyir.

Gözlənti və ehtiyaclar – marketing psixologiyasının ana drayverləri :).

Daha dərin düşünsək, nə qədər çox gözləntiləriniz olsa və o gözləntilərin əvəzində əldə etdikləriniz kiçik olsa, məyusluq yaranır. Məyusluğun ardından depresiya. Və insanın özünü bədbəxt hiss etməsi. Bundan sonra isə fərqli ehtiyaclar meydana çıxır. Ehtiyac insanların gözləntilərindən (mən buna “uydurma”larından deyərdim) yaranır. Gözləntini uydurma edən insan beynidir. Bizim beynimizin möcüzəsi bizim dünyanı olduğu kimi yox, olmadığı kimi görməyimizdir (bunu da kimsə demişdi, yadımda deyil). Olduğu kimi görmək kimə sərf edir? Gələcəkdən heç nə gözləmədən, əsas ehtiyaclarımız qarşılayaraq sadə bir həyat sürmək çətindir? İndiki dövrdə bəli!

Ehtiyac marketingçilərə hava kimi lazım olan vasitədir. Hədəf kütləsinin ya ehtiyacını qarşılamaq ya da onlarda yeni ehtiyaclar yaratmaq. İphone olmayanda biz xoşbəxt deyildik? Əlbəttə xoşbəxt idik, çünki nə gözləməli olduğumuzu bilmirdik və ya onun həyatımızdakı rolunu bilmirdik. Dünən dostlarımdan biri “İphone yaxşı oyuncaqdır” dedi. Niyə almısan soruşanda, sadəcə “Xoşum gəlir” cavabı oldu. Amma niyə xoşu gəlir? İphone yaratdığı “cool” olmaq ehtiyacı, və ya modern texnologiyadan istifadə edən innovativ insan kategoriyasından olmaq gözləntisi və ya digər bir ehtiyac ola bilər. Başqa biri “Bu ne telefondu, heç SMS yazmaq olmur! Hayıf deyil BB!” dedi. Bu adam İphone aldıqdan sonra gözləntiləri tam qarşılanmayıb, marketoloqlar isə günahı onda görəcəklər çünki hər adam özü bilir nə istədiyiniJ. Məncə isə artıq bizim nə istədiyimizi özümüz yox, media və markalar müəyyən edir. Bugun telefon dükanına girib mənə sadəcə telefon funksiaları (yes/no) olan bir telefon lazımdır desəniz, məyus olarsınız. Mən sadəcə yes/no düymələrindən istifadə etdiyim çox sadə telefondan istifadə edirəm, bir ildən çoxdur ki İphone və ya BB kimi markaların nağıllarına inanmamaq üçün mübarizə aparıram və mən xoşbəxtəm. Bütün günü online olmaq, işdə, yolda, evdə hər yerdə online olmağın nəyi yaxşıdır axı? Sonra da dərman şirkətləri bu fürsətdən istifadə edib insanlara anti-stress, anti-depressant nağılları danışırlar.

Lindstrom deyir ki “Artıq banan, sadəcə banan deyil”. Qardaş, mənə sadəcə banan lazımdır! Banan istehsalçısı Dole insanların sarı rəngin hansı çalarında bananın təzəliyi ilə assosiasiya yarandığını araşdırıb və bütün bananlarını pantomun həmin sarı rəng çalarında olduğu zaman satışa verir. Sən demə, biz banan alanda sadəcə banan yox, həm də günəşlə assosiasiya olan, fərahlıq hissi verən tropikliyi də almaq istəyirik. Biz insanlar o qədər çox şey istəyirik ki, ehtiyaclarımız hər gün artır. Əl üçün antibakterial gellər, diş sapları və sair kimi “fancy” ehtiyaclar əvvəllər olmayanda yaşamaq olmurdu? İnsanların başqalarının etdiyini etməmək, trendlə ayaqlaşmayıb “geridəqalmış” olmaq qorxuları, “palaza bürün elnən sürün” düşüncəsi marketinqçilər üçün göydən düşmə fürsətdir, xüsusilə bizdə. Qorxularımızın bizim etdiyiklərimiz, verdiyimiz qərarlar, aldığımız markalar, danışdıqlarımız, arzularımız üzərində böyük təsiri var. Dostları arasında biabır olmaqdan qorxan yeniyetmə son qəpiklərini verib özünə son dəbli telefon alar, ailəsinin təhlükəsizliyini düşünüb onları itirməkdən qorxan ata Volvo maşını alar, uşaqlarını bakteriyalardan qorumaq istəyən ana Domestos alar və sair.

Uzun sözün qısası, komunikasiyaları edərkən insanların nə eşitmək istədiklərinilə yanaşı, sizin nə demək istədiyinizi nəzərə almalısınız. İnsanların ehtiyaclarını ən yaxşı halda necə eşidə biləcəkləri marketinqçilərdən asılıdır. Yeni hekayə yaratmaq və ya yeni ehtiyaclar yaratmaq bizim əlimizdədir.

Baxılıb: 3654

Şərhlər